Türkiye'de trafik cezalarının ağırlaştırılmasının ardından şimdi de aday sürücüler, yani halk arasında daha çok kullanılan adıyla stajyer ehliyet sahipleri için kurallar sertleşiyor.
TBMM gündemine getirilen yeni trafik düzenlemesinde ilk kez ehliyet alan sürücüler için çok daha katı bir sistem öngörülüyor. Teklifin aday sürücülere ilişkin maddelerinin bir bölümü Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Yeni sistemin en dikkat çekici tarafı ise şu:
Normal bir sürücü için ehliyetin belirli bir süre geri alınmasına neden olan bazı ağır trafik ihlalleri, aday sürücü açısından ehliyetin tamamen iptal edilmesi sonucunu doğurabilecek.
Bunların arasında drift ve makas gibi trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atan hareketler özellikle dikkat çekiyor.
İlk 2 yıl çok daha kritik olacak
TBMM'de kabul edilen aday sürücülük düzenlemesine göre ilk kez sürücü belgesi alan kişiler 2 yıl boyunca aday sürücü kabul edilecek.
Sadece ilk kez ehliyet alanlar değil, sürücü belgesi iptal edildikten sonra gerekli şartları yerine getirerek yeniden ehliyet alan kişiler de tekrar iki yıl aday sürücü statüsünde olacak.
Bu iki yıllık dönem normal ehliyet sahiplerine göre çok daha sıkı kurallara tabi olacak.
Özellikle motosiklet ehliyetini yeni alan sürücülerin bu ayrıntıya dikkat etmesi gerekiyor.
Makas veya drift artık çok daha ağır sonuç doğurabilir
Yeni düzenlemenin hazırlık sürecinde açıklanan en önemli değişikliklerden biri drift ve makas konusunda.
Normal sürücülerde bu tür ağır ihlaller para cezasının yanında sürücü belgesinin belirli bir süre geri alınmasına yol açabiliyor.
Aday sürücüler içinse sistem daha sert kurgulanıyor.
TRT Haber'in kanun teklifiyle ilgili aktardığı bilgilere göre drift yapmak veya makas atmak gibi trafik güvenliğini ağır biçimde tehlikeye atan ihlaller aday sürücünün ehliyetinin doğrudan iptal edilmesine yol açabilecek.
Yani mesele yalnızca:
“60 gün ehliyetsiz kalırım.”
noktasında bitmeyebilir.
Aday sürücü açısından sonuç ehliyetin tamamen kaybedilmesine kadar gidebilir.
75 ceza puanı da kritik sınır
Aday sürücüler açısından önemli kurallardan biri de ceza puanı.
Kabul edilen düzenlemede aday sürücülük süresi içerisinde 75 ceza puanının aşılması, sürücü belgesinin iptal edilmesine yol açabilecek durumlar arasında bulunuyor.
Dolayısıyla ilk iki yılda farklı zamanlarda yapılan ve tek başına küçük görünen trafik ihlalleri birikerek çok daha ciddi bir sonuç doğurabilir.
Bu nedenle aday sürücüler için yalnızca drift, yarış veya makas gibi çok ağır ihlaller değil, ceza puanlarının birikmesi de önemli.
0,20 promil alkol sınırı
Aday sürücüler açısından dikkat edilmesi gereken bir başka konu alkol.
Düzenlemeye göre araç türüne bakılmaksızın aday sürücülük döneminde 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması ehliyet iptaline neden olabilecek durumlar arasında yer alıyor.
Bu özellikle “normal sürücüler için geçerli sınır neyse bana da o uygulanır” düşüncesindeki yeni sürücüler açısından önemli.
Aday sürücülük statüsünün kuralları daha sıkı.
Başka hangi ihlaller ehliyeti tehlikeye atıyor?
TBMM'de kabul edilen aday sürücülük hükümlerine ilişkin yayımlanan bilgilere göre sadece ceza puanı ve alkol değil; dönüş kurallarının ihlali, yayalara ilk geçiş hakkının verilmemesi ve koruyucu sistemlerin kullanılmasına ilişkin bazı ihlaller de aday sürücülük sisteminde önem taşıyor.
Yeni düzenlemenin temel mantığı oldukça açık:
Ehliyetini yeni alan kişinin ilk iki yıl içerisinde trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atan davranışları tekrarlaması veya belirlenen ağır ihlalleri gerçekleştirmesi halinde sistem sürücünün trafikte kalmasına çok daha sert yaklaşacak.
Ehliyet iptal edilirse 2 yıl beklemek yetmiyor
İşin belki de en önemli kısmı burada.
Aday sürücünün ehliyeti iptal edildiğinde belirli bir süre bekleyip trafik şubesinden belgesini geri alması söz konusu olmayacak.
Süreç yeniden sürücü kursuna kadar gidecek.
Ehliyeti iptal edilen aday sürücünün yeniden belge almak istemesi halinde sürücü kursuna devam etmesi ve gerekli sınavlarda başarılı olarak tekrar motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alması gerekecek.
Üstelik bunun öncesinde önemli bir şart daha bulunuyor.
Psikiyatri uzmanından rapor istenecek
Ehliyeti aday sürücülük döneminde iptal edilen kişinin tekrar sürücü eğitimine başlayabilmesi için psikiyatri uzmanından sürücülüğe engel bir durumunun bulunmadığını gösteren belge alması gerekecek.
Ardından sürücü kursu ve sınav süreci yeniden başlayacak.
Dolayısıyla yeni sistemde:
“Ehliyet iptal oldu, birkaç ay sonra geri alırım.”
şeklinde bir durum olmayacak.
Ehliyetin iptal edilmesi sürücüyü neredeyse sürecin başlangıcına döndürebilecek.
Motosiklet kullanıcılarını özellikle ilgilendiriyor
Düzenleme motosiklet kullanıcıları açısından da önemli.
Özellikle 18-20 yaşlarında ilk kez A1, A2 veya A sınıfı sürücü belgesi alan motosiklet kullanıcılarının ilk iki yılı aday sürücülük kapsamında geçebiliyor.
Bu dönemde yapılan ağır bir ihlal yalnızca yüksek para cezası anlamına gelmeyebilir.
Örneğin trafikte tehlikeli şekilde araçların arasından sürekli şerit değiştirerek ilerleyen bir motosiklet sürücüsünün hareketi şartları oluştuğunda makas atma kapsamında değerlendirilebilir.
Dolayısıyla yeni motosiklet kullanıcıları açısından “nasıl olsa para cezasını öderim” düşüncesi çok ciddi sonuçlar doğurabilir.
Gerçek bir olayda 202 bin 700 TL ceza ve ehliyet iptali
Sistemin aday sürücüler açısından ne kadar ciddi sonuçlara ulaşabildiğini gösteren çok yeni bir olay da yaşandı.
27 Ağustos 2026'da Eskişehir'de polisin “dur” ihtarına uymayarak kaçmaya çalışan aday sürücü yakalandı.
Yapılan kontrolde sürücünün 0,42 promil alkollü olduğu belirlendi.
Sürücüye polisin dur ihtarına uymadığı gerekçesiyle 200 bin TL, ehliyetini yanında bulundurmadığı için de 2 bin 700 TL olmak üzere toplam 202 bin 700 TL para cezası uygulandı.
Aday sürücünün ehliyeti ise daimi olarak iptal edildi ve otomobil 60 gün trafikten men edildi.
Bu olay yeni trafik yaptırımlarının yalnızca kâğıt üzerinde kalmadığını göstermesi açısından oldukça çarpıcı.
Neden yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyuldu?
Konunun arkasında Anayasa Mahkemesi kararı bulunuyor.
Aday sürücülerin ehliyetlerinin hangi durumlarda iptal edileceğine ilişkin şartların önemli bir kısmı daha önce yönetmelik seviyesinde düzenleniyordu.
Anayasa Mahkemesi ise sürücü belgesinin iptali gibi önemli bir yaptırımın şartlarının kanunla belirlenmesi gerektiğine hükmetti.
Bunun ardından aday sürücülük şartlarının doğrudan Karayolları Trafik Kanunu'nda düzenlenmesi için çalışma başlatıldı.
Burada önemli bir ayrıntı var
İnternette konuyla ilgili “yeni yasa tamamen çıktı” şeklinde çok sayıda başlık görülüyor. Ancak haber hazırlanırken hukuki durumu doğru ifade etmek gerekiyor.
Temmuz ayında TBMM'de teklifin ilk maddelerinin kabul edildiği ve aday sürücülüğe ilişkin hükümlerin Genel Kurul görüşmelerinden geçtiği haberleştirildi.
Buna karşılık benim bugün yaptığım resmi kaynak taramasında bu Temmuz düzenlemesinin tamamı için, Şubat ayında yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun gibi ayrı ve kesin bir Resmî Gazete kanun kaydını doğrulayamadım.
7574 sayılı ana trafik düzenlemesinin durumu ise farklı: Kanun 12 Şubat 2026'da kabul edildi ve 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Bu nedenle şimdilik en doğru ifade “TBMM'de kabul edilen aday sürücülük düzenlemeleri” veya “Meclis'te kabul edilen maddeler” olacaktır.
Yeni ehliyet alanlar için ilk 2 yıl artık çok daha önemli
Türkiye'de trafik cezalarının yalnızca parasal yaptırım olmaktan çıkarılıp doğrudan sürücülük hakkını hedefleyen bir sisteme doğru ilerlediği görülüyor.
Aday sürücüler açısından bunun anlamı daha da büyük.
75 ceza puanı, alkollü araç kullanımı ve trafik güvenliğini ciddi biçimde tehlikeye atan drift veya makas gibi davranışlar, yeni ehliyet alan bir sürücünün belgesini tamamen kaybetmesine kadar gidebilecek.
Üstelik iptal sonrasında yalnızca beklemek yeterli olmayacak; şartları oluştuğunda sağlık değerlendirmesi, sürücü kursu ve sınav süreci yeniden başlayacak.
Özellikle yeni motosiklet ehliyeti alanların ilk iki yıllık aday sürücülük dönemini artık çok daha dikkatli geçirmesi gerekiyor.
0 Yorum
Yorum Yaz
Facebook'tan gelen ziyaretçiler üyelik açmadan yorum yapabilir.