Trafikte Hız Cezalarında Yeni Dönem

Trafikte Hız Cezalarında Yeni Dönem: Yüzde 10 Sistemi Kaldırıldı, Sabit Kilometre Aralıkları Geldi

Türkiye’de hız ihlallerine uygulanan trafik cezalarının hesaplanma yöntemi değişti. Yıllardır kullanılan, hız sınırının belirli bir yüzdesine göre ceza verilmesini öngören sistemin yerine, hız sınırının kaç kilometre aşıldığını esas alan yeni kademeli ceza sistemi getirildi.

7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte hem hız cezalarının tutarları hem de sürücü belgesinin geçici olarak geri alınacağı ihlal seviyeleri yeniden belirlendi. (TBMM)

“Yüzde 10 hız toleransı” gerçekten kaldırıldı mı?

Önceki sistemde cezalar, hız sınırının yüzde kaç oranında aşıldığına göre uygulanıyordu. Yeni sistemde ise yüzdelik dilimler yerine doğrudan kilometre/saat cinsinden aşım miktarı dikkate alınıyor.

Ancak sosyal medyada kullanılan “sıfır tolerans başladı” ifadesi teknik olarak tam doğru değil.

Yeni düzenlemeye göre:

Yerleşim yeri içinde ilk ceza dilimi, hız sınırının 6–10 km/s aşılmasıyla başlıyor.

Yerleşim yeri dışında ilk ceza dilimi ise hız sınırının 11–15 km/s aşılmasıyla başlıyor.

Dolayısıyla “hız sınırı 1 km/s aşıldığında ceza kesilecek” şeklindeki paylaşımlar gerçeği yansıtmıyor. Yeni sistem yüzdelik toleransı kaldırdı ancak yerleşim yeri içinde ve dışında farklı sabit aşım aralıkları belirledi. (T.B.M.M. CDN)

Yerleşim yeri içindeki yeni hız cezaları

Şehir içinde hız sınırının aşılması durumunda uygulanacak cezalar şöyle düzenlendi:

Bu sistemde hız sınırının oranı değil, sürücünün sınırı kaç kilometre aştığı esas alınıyor. Örneğin hız sınırının 50 km/s olduğu bir şehir içi yolda 56–60 km/s arasında ölçülen sürücü ilk ceza dilimine girebilecek. (T.B.M.M. CDN)

Yerleşim yeri dışındaki yeni hız cezaları

Şehirler arası yollar ve yerleşim yeri dışındaki güzergâhlarda ise farklı aralıklar uygulanıyor:

Bu nedenle sosyal medyada yer alan “her yerde 6 km/s aşımda ceza başlıyor” açıklaması da eksik. 6 km/s sınırı yalnızca yerleşim yeri içindeki ilk ceza kademesi için geçerli.

82 km/s hız sınırı bulunan yolda ceza kaçta başlar?

Paylaşılan örnekte hız sınırının 82 km/s olduğu bir yolda eskiden 91 km/s’ye kadar ceza uygulanmadığı, yeni sistemde ise 88 km/s ile cezanın başlayacağı ileri sürülüyor.

Bu örnek ancak yolun yerleşim yeri içinde bulunması hâlinde değerlendirilebilir. Çünkü şehir içinde hız sınırının 6 km/s aşılması ilk ceza dilimine giriyor.

Buna göre 82 km/s sınırı bulunan yerleşim yeri içindeki bir yolda:

87 km/s’ye kadar ilk ceza dilimi oluşmaz.

88 km/s ölçülmesi, sınırın 6 km/s aşılması anlamına gelir.

Sürücüye 2.000 TL idari para cezası uygulanabilir.

Ancak aynı hız sınırı yerleşim yeri dışında bulunuyorsa ilk ceza dilimi 11 km/s aşımda başlayacağından hesaplama farklı olacaktır.

Radar cihazlarının ölçüm usulleri, teknik hata payları ve tutanağa geçirilen hız ayrıca ilgili denetim sistemine göre değerlendirilir. Sürücünün gösterge panelindeki hız ile radarın kaydettiği hız her zaman birebir aynı olmayabilir.

Fahiş hız aşımında ehliyete el konulacak

Yeni düzenleme yalnızca para cezalarını artırmakla kalmadı. Yüksek seviyedeki hız ihlallerinde sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması da öngörüldü.

Yerleşim yeri içinde

Hız sınırını;

46–55 km/s aşanların ehliyeti 30 gün,

56–65 km/s aşanların ehliyeti 60 gün,

66 km/s veya daha fazla aşanların ehliyeti 90 gün

süreyle geri alınacak.

Yerleşim yeri dışında

Hız sınırını;

51–60 km/s aşanların ehliyeti 30 gün,

61–70 km/s aşanların ehliyeti 60 gün,

71 km/s veya daha fazla aşanların ehliyeti 90 gün

süreyle geri alınacak. (TBMM)

Bu yaptırımlar, para cezasından bağımsız olarak uygulanabilecek.

Aynı ihlalin tekrarlanması daha ağır sonuç doğurabilir

Yeni düzenlemede sürücülerin yalnızca tek bir ihlali değil, belirli süre içerisindeki tekrarları da dikkate alınıyor. Özellikle ağır hız ihlallerinin tekrarlanması hâlinde daha uzun süreli ehliyete el koyma ve diğer idari yaptırımlar gündeme gelebiliyor.

Sürücünün ehliyetini geri alabilmesi için el koyma süresinin tamamlanmasının yanında, mevzuatta öngörülen sağlık, psikoteknik değerlendirme veya para cezalarının ödenmesi gibi ek şartların da aranması mümkün olabilecek.

Hız tabelası görülmezse ceza iptal edilir mi?

Sürücülerin en çok tartıştığı konulardan biri, hız sınırı levhalarının görünür olup olmadığı.

Hız sınırını bildiren levhanın;

Ağaç veya başka bir nesne tarafından kapatılması,

Okunamayacak kadar yıpranmış olması,

Yol çalışmaları nedeniyle yanlış yerde bulunması,

Sürücünün göremeyeceği biçimde yerleştirilmesi

cezaya itiraz sırasında gündeme getirilebilir.

Ancak sürücünün yalnızca “tabelayı görmedim” demesi cezanın otomatik olarak iptal edilmesini sağlamaz. Levhanın durumunu gösteren fotoğraf, araç kamerası kaydı, konum bilgisi veya güzergâha ilişkin başka deliller sunulması gerekebilir.

Radar öncesinde uyarı levhası zorunlu mu?

Radar denetimleriyle ilgili bir başka yaygın inanış, her radar noktasından önce özel bir radar levhasının bulunmasının zorunlu olduğu yönünde.

Sürücülerin hız sınırına yalnızca radar uyarısı bulunan yerlerde değil, güzergâh boyunca uyması gerekiyor. Radar denetimi yapılması, geçerli hız sınırını değiştirmiyor.

Bununla birlikte hız limitlerinin sürücüler tarafından anlaşılabilir, tutarlı ve görünür biçimde işaretlenmesi trafik güvenliği açısından önem taşıyor.

Motosiklet sürücüleri de aynı sisteme tabi

Yeni hız cezası sistemi yalnızca otomobil sürücülerini kapsamıyor. Motosiklet, otomobil, kamyonet, minibüs, otobüs ve diğer motorlu araç sürücüleri de kullandıkları araç türü ve yol için belirlenen hız sınırlarına uymak zorunda.

Motosiklet sürücülerinin özellikle şehir içindeki 30, 50 veya 70 km/s hız sınırlarını dikkatle takip etmesi gerekiyor. Motosikletlerin kısa sürede hızlanabilmesi, hız sınırının fark edilmeden birkaç saniye içerisinde aşılmasına neden olabiliyor.

Her yolda hız sınırı aynı değil

Bir yolun şehir içinde görünmesi, o bölümde mutlaka 50 km/s sınırının geçerli olduğu anlamına gelmiyor. Yetkili kurumlar yolun niteliğine göre farklı hız limitleri belirleyebiliyor.

Sürücüler şu unsurları birlikte değerlendirmeli:

Yol üzerindeki hız sınırı levhaları,

Araç sınıfına özgü hız sınırları,

Yerleşim yeri içi veya dışı olması,

Yol çalışmaları nedeniyle uygulanan geçici sınırlar,

Tünel, köprü ve kavşaklardaki özel düzenlemeler,

Elektronik değişken mesaj işaretleri.

Navigasyon uygulamasında görünen hız sınırı güncel olmayabilir. Hukuken öncelikli olan, yol üzerindeki geçerli trafik işaretleri ve mevzuattır.

Sosyal medyadaki paylaşım doğru mu?

Paylaşımın ana mesajı, yani yüzdelik sisteme dayalı hız cezası uygulamasının yerine sabit kilometre aralıklarının getirildiği bilgisi doğrudur.

Ancak paylaşımda iki önemli eksiklik bulunuyor:

Birincisi, “sıfır tolerans” ifadesi yanıltıcıdır. Ceza, sınırın 1 km/s aşılmasıyla başlamıyor.

İkincisi, 6 km/s eşiği bütün yollar için geçerli değildir. Yerleşim yeri içinde ilk kademe 6 km/s, yerleşim yeri dışında ise 11 km/s aşımda başlıyor.

Ayrıca paylaşımdaki ceza tablosu yalnızca şehir içindeki bazı kademeleri gösteriyor. 16–20, 21–25, 36–45, 46–55 ve 56–65 km/s aralıklarının paylaşımda yer almaması, tablonun eksik anlaşılmasına neden olabilir.

Sonuç: Yüzde hesabı yerine kilometre hesabı yapılacak

27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle hız cezalarında önemli bir sistem değişikliğine gidildi. Artık sürücünün hız sınırını yüzde kaç aştığı değil, doğrudan kaç kilometre/saat aştığı dikkate alınıyor. (TBMM)

Şehir içinde cezalandırma 6 km/s aşımda, şehir dışında ise 11 km/s aşımda başlıyor. Yüksek hız ihlallerinde 30 bin TL’ye ulaşan para cezalarının yanında, sürücü belgesinin 30 ila 90 gün arasında geri alınması da mümkün.

Bu nedenle sürücülerin “radar toleransı vardır” düşüncesiyle hareket etmek yerine tabelada belirtilen hız sınırına uyması gerekiyor. Yeni sistemde birkaç kilometrelik aşım dahi, yolun bulunduğu bölgeye göre ciddi para cezasıyla sonuçlanabilir.