Yoldaki Mıcır, Açık Rögar veya Yola Çıkan Hayvan Kazaya Neden Olduysa Tek Suçlu Siz Olmayabilirsiniz!

Bilgilendirici bir bilgi paylaşmak istedim. "Mıcır, rögar kapağı, hayvan gibi sorunlar yüzünden kaza yaptınız" ne yapacaksınız? Bu soruya başımdan geçtiği için cevap verdim.

Yoldaki mıcırdan kaydınız, açık bırakılan veya çökmüş bir rögar kapağına girdiniz, asfalt üzerindeki büyük bir çukur nedeniyle düştünüz ya da otoyola çıkan bir hayvana çarptınız… Kazanın “tek taraflı” olması, bütün sorumluluğun otomatik olarak sürücüye ait olduğu anlamına gelmiyor. Yolun güvenliğinden sorumlu kurum veya işletmecinin kusuru varsa zararın tamamı ya da bir bölümü için tazminat gündeme gelebiliyor.

Özellikle motosiklet kullanıcıları açısından yol yüzeyindeki küçük görünen bir bozukluk bile otomobillere kıyasla çok daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Viraj üzerindeki mıcır, mazot veya yağ, derin bir çukur, çökmüş rögar kapağı ya da uyarı levhası bulunmayan yol çalışması motosikletin birkaç saniye içerisinde kontrolünü kaybetmesine neden olabiliyor.

Ancak önemli nokta şu:

Kazanın tek araçla meydana gelmiş olması, sürücünün yüzde 100 kusurlu olduğu anlamına gelmez.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili trafik düzenlemeleri, yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlara trafik güvenliği konusunda çeşitli görevler yüklüyor. Bunlar arasında yolların güvenli durumda tutulması, gerekli işaretlemelerin yapılması ve trafik için tehlike oluşturan engellerin işaretlenmesi veya ortadan kaldırılması bulunuyor.

Yoldaki mıcır nedeniyle motosiklet kayarsa ne olur?

Özellikle yeni asfaltlanan, bakım yapılan veya yol kenarında çalışma gerçekleştirilen bölgelerde mıcır motosikletçiler açısından büyük tehlike oluşturabiliyor.

Mıcır bulunan bölge öncesinde sürücüyü uyaran yeterli bir trafik levhası bulunmuyorsa veya yol gerekli şekilde temizlenmemişse, kazanın oluşumunda yolun bakımından sorumlu kuruluşun kusuru tartışılabilir.

Karayolunda trafik açısından tehlike oluşturan engellerin görülebilir biçimde işaretlenmesi veya ortadan kaldırılması, yol güvenliğinden sorumlu kuruluşların görevleri arasında yer alıyor.

Örneğin:

• Virajın ortasında yoğun mıcır bulunması,
• Yol çalışmasının ardından asfaltın temizlenmemesi,
• Mıcır uyarı levhasının bulunmaması,
• Yol üzerinde kum, çamur veya başka kaygan maddelerin bırakılması,

kazanın değerlendirilmesinde önemli olabilir.

Ancak sürücünün hızı, yol şartlarına uygun sürüş yapıp yapmadığı ve kazayı önlemek için gerekli dikkati gösterip göstermediği de kusur incelemesinde dikkate alınabilir.

Açık veya çökmüş rögar kapağı nedeniyle kaza

Sürücülerin sık karşılaştığı bir başka tehlike ise rögar kapakları.

Rögar kapağının açık bırakılması, yerinden çıkması, asfalt seviyesinden çok aşağıda veya yukarıda bulunması motosiklet açısından son derece ciddi bir kaza nedeni olabilir.

Mahkeme kararlarına konu olmuş olaylarda da yerinden çıkmış veya yol seviyesine uygun olmayan rögar kapaklarının neden olduğu zararlar açısından ilgili kurumların sorumluluğu tartışılmıştır.

Örneğin motosikletinizle ilerlerken fark edilmesi güç bir rögar çukuruna girip düşmeniz halinde yalnızca “hakimiyet kaybı” denilerek olayın kapatılması doğru olmayabilir.

Rögarın durumu, yolun aydınlatması, uyarı levhasının bulunup bulunmadığı ve kazanın gerçekleştiği noktanın fotoğrafları çok önemli hale geliyor.

Yoldaki çukur nedeniyle düşerseniz?

Çukurlar da benzer şekilde değerlendiriliyor.

Bir yolun bakımından sorumlu kuruluşun, yolu trafik güvenliği açısından kullanılabilir durumda tutması gerekiyor. Uzun süredir bulunan büyük bir çukurun onarılmaması veya tehlikeli bölgenin işaretlenmemesi durumunda idarenin ya da ilgili yol işletmecisinin sorumluluğu gündeme gelebilir.

Özellikle motosikletlerde derin bir çukur:

• Ön jantın kırılmasına,
• Lastiğin patlamasına,
• Ön süspansiyonun zarar görmesine,
• Motosikletin kontrolden çıkmasına,
• Sürücünün düşerek yaralanmasına

neden olabilir.

Dolayısıyla olay sadece motosiklette meydana gelen maddi hasarla sınırlı kalmayabilir.

Peki otoyola çıkan hayvana çarparsanız?

Burada durum biraz daha karmaşık.

Bir hayvanın yola çıkması halinde sorumluluk otomatik olarak Karayolları'na, belediyeye veya otoyol şirketine yüklenmez.

Öncelikle hayvanın sahibi bulunuyorsa hayvan sahibinin sorumluluğu gündeme gelebilir. Bunun yanında özellikle erişme kontrollü otoyollarda, hayvanın otoyola nasıl girdiği, koruyucu çitlerin bulunup bulunmadığı, çitlerde hasar olup olmadığı ve işletmecinin gerekli güvenlik tedbirlerini alıp almadığı araştırılabilir.

Hayvanların yola çıkması sonucu meydana gelen kazalarda sürücünün, hayvan sahibinin ve bazı durumlarda ilgili kurumların sorumluluğu birlikte değerlendirilebiliyor.

Yani:

“Hayvan çıktı, kesin otoyol şirketi öder” demek de, “hayvana çarptın, tamamen sen suçlusun” demek de doğru değil.

Somut olayın şartlarına göre kusur belirleniyor.

Yol çalışması varsa uyarı levhası olmak zorunda mı?

Yol yapım ve bakım çalışmalarında trafik güvenliğinin sağlanması gerekiyor.

Karayolları Genel Müdürlüğü de yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarında kullanılacak trafik işaretlemelerine ilişkin standartlar yayımlıyor.

Örneğin çalışma bölgesinde:

Yol çalışması – mıcır – şerit daralması – hız azaltma – yönlendirme

gibi gerekli uyarıların bulunmaması, kazanın değerlendirilmesinde önemli hale gelebilir.

Kazadan hemen sonra ne yapmalısınız?

İşte belki de konunun en önemli bölümü burası.

Yol kusuru nedeniyle kaza yaptığınızı düşünüyorsanız delil toplamadan olay yerinden ayrılmamanız çok önemli.

Mümkünse:

1. Yolun fotoğrafını çekin.

Sadece motosikleti değil, kazaya neden olduğunu düşündüğünüz çukuru, mıcırı, rögarı veya başka bir engeli de görüntüleyin.

2. Geniş açıdan görüntü alın.

Uyarı levhası olmadığını gösterebilmek için yolun kazadan önceki bölümünü de çekmek faydalı olabilir.

3. Video çekin.

Yol yüzeyini ve çevrede bulunan tabelaları kayıt altına alın.

4. Kazanın yerini kaydedin.

Telefonunuzdan konumu kaydetmeniz daha sonra olay yerinin belirlenmesini kolaylaştırabilir.

5. Polis veya jandarma tutanağı önemli.

Özellikle yaralanmalı kazalarda resmi kayıt ve olay yeri tespitleri büyük önem taşır. Trafik kazası tespit tutanağı da kazanın oluşum nedeninin belgelenmesinde önemli delillerden biridir.

6. Tanık varsa bilgilerini alın.

Kazayı gören kişilerin iletişim bilgilerini kaydedin.

7. Hasarları belgeleyin.

Motosiklet, kask, mont, telefon ve diğer zararları fotoğraflayın; servis raporlarını ve faturaları saklayın.

Hangi kurum sorumlu olabilir?

Bu tamamen yolun kimin sorumluluğunda olduğuna bağlı.

Kazanın gerçekleştiği yere göre;

belediye, Karayolları Genel Müdürlüğü, başka bir kamu kurumu veya özel otoyol işletmecisi

sorumluluk tartışmasının tarafı olabilir.

Şehir içindeki her yolun belediyeye, şehir dışındaki her yolun da otomatik olarak Karayolları'na ait olduğu düşünülmemeli. Öncelikle yolun hangi kurumun bakım ve işletme sorumluluğunda bulunduğunun belirlenmesi gerekiyor.

Sürücünün de kusuru çıkabilir

Burada çok önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Yolda kusur bulunması, sürücünün otomatik olarak kusursuz olduğu anlamına gelmiyor.

Örneğin bilirkişi incelemesinde:

• sürücünün aşırı hızlı olduğu,
• görüş mesafesine göre hızını azaltmadığı,
• trafik işaretlerine uymadığı

tespit edilirse paylaştırılmış kusur ortaya çıkabilir.

Örneğin kazada yol kusurunun yanında sürücünün davranışlarının da etkili olduğu sonucuna ulaşılırsa tazminat buna göre azaltılabilir.

Bu nedenle her olay kendi şartları içerisinde değerlendiriliyor.

“Tek taraflı kaza yaptın, kendin düştün” demek yeterli değil

Özellikle motosiklet kazalarında üzerinde durulması gereken nokta tam olarak bu.

Bir motosikletçi:

mıcır nedeniyle kaymışsa, açık rögar kapağına girmişse, yol üzerindeki yağ nedeniyle düşmüşse, işaretlenmemiş çukura girmişse veya gerekli güvenlik tedbirleri alınmamış bir noktada kaza yapmışsa

kazanın gerçek nedeni araştırılmalıdır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun temel amaçlarından biri de karayollarında can ve mal güvenliğinin ve trafik düzeninin sağlanmasıdır.

Bu nedenle yol güvenliğini sağlamak yalnızca sürücünün değil, yolu yapan, bakımını gerçekleştiren ve işleten kuruluşların da sorumluluk alanına giriyor.

Motosikletçiler için altın değerinde uyarı

Kaza sonrasında yalnızca motosikletinizin fotoğrafını çekip çekici çağırarak olay yerinden ayrılmayın.

Kazaya yol kusurunun neden olduğunu düşünüyorsanız önce yolun kendisini belgeleyin.

Çünkü siz hastaneye gittikten veya motosiklet çekildikten birkaç saat sonra:

çukur kapatılabilir,
mıcır temizlenebilir,
rögar kapağı yerine takılabilir,
uyarı levhası konulabilir.

Bu durumda kazanın gerçek nedenini kanıtlamak çok daha zor hale gelebilir.

Kısacası

⚠️ Mıcırdan kaydıysanız: Yolun temizliği ve uyarı levhaları incelenebilir.

⚠️ Çukura düştüyseniz: Yolun bakımından sorumlu kurumun kusuru araştırılabilir.

⚠️ Rögar kapağı nedeniyle kaza yaptıysanız: Rögarın bakımından veya yol güvenliğinden sorumlu kurumun sorumluluğu gündeme gelebilir.

⚠️ Otoyolda hayvana çarptıysanız: Hayvan sahibi, otoyolun güvenlik önlemleri ve sürücünün davranışları birlikte değerlendirilebilir.

⚠️ Yol çalışmasında düştüyseniz: İşaretleme ve güvenlik önlemlerinin yeterli olup olmadığı araştırılabilir.

En önemlisi ise şu: Tek taraflı trafik kazası yapmış olmanız, otomatik olarak kazanın tek sorumlusunun siz olduğunuz anlamına gelmez.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Sorumluluk, kusur oranı, başvurulacak kurum ve yargı yolu olayın özelliklerine göre değişebileceğinden somut vakalarda hukuki değerlendirme alınması gerekir.