İkinci El Scooter Alırken Nelere Bakılır? Satın Alma Öncesi 40 Maddelik Kontrol Listesi

İkinci el scooter satın almak, sıfır motosiklete göre önemli bir fiyat avantajı sağlayabilir. Ancak dışarıdan temiz görünen bir scooterın altında ağır kazadan kalma şasi hasarı, bakımsız bir motor, aşınmış CVT sistemi veya değiştirilmiş kilometre gibi ciddi sorunlar bulunabilir.

Özellikle paket servis ve kurye kullanımından çıkmış scooterlarda motosikletin kilometresi kadar çalışma süresi, dur-kalk sayısı, taşıdığı yük ve bakım geçmişi de önemlidir. Düşük kilometreli görünen her scooter iyi; yüksek kilometreli her scooter da kötü değildir.

Düzenli bakılmış, kazasız ve doğru kullanılmış 40.000 kilometredeki bir scooter; bakımları aksatılmış, sürekli zorlanmış veya kilometresi düşürülmüş 15.000 kilometrelik başka bir scooter’dan daha iyi durumda olabilir.

Bu rehberde ikinci el scooter alırken motor, CVT, varyatör, şasi, fren, ABS, lastik, süspansiyon, elektrik sistemi ve evraklarda kontrol edilmesi gereken bütün önemli noktaları sıralıyoruz.

İkinci el scooter almadan önce satıcıya ne sorulmalı?

Motosikleti görmeye gitmeden önce satıcıyla kısa bir ön görüşme yapmak hem zaman kaybını önler hem de motosikletin geçmişi hakkında ilk ipuçlarını verir.

Satıcıya şu sorular yöneltilebilir:

1. Scooter kaç yıldır sizde?
2. Neden satıyorsunuz?
3. Sizden önce kaç sahibi vardı?
4. Kurye veya paket servis işinde kullanıldı mı?
5. Düşme ya da kazası oldu mu?
6. Değişen veya boyanan parçası var mı?
7. Bakımları hangi serviste yapıldı?
8. Bakım faturaları ve servis kayıtları duruyor mu?
9. CVT kayışı en son ne zaman değişti?
10. Varyatör ve kavrama bakımı yapıldı mı?
11. Motor yağı hangi aralıklarla değiştirildi?
12. Akü ne zaman değişti?
13. Lastikler kaç yıllık?
14. Yedek anahtar ve Smart Key kumandası var mı?
15. Muayenesi ve sigortası ne zamana kadar geçerli?
16. Vergi, ceza, rehin veya haciz bulunuyor mu?
17. Motosikleti soğuk motorla görebilir miyim?
18. Ekspertize veya ustaya göstermeye izin veriyor musunuz?

Satıcının cevap vermekten kaçınması, motosikleti usta kontrolüne götürmek istememesi veya “gelmeden önce motoru ısıtayım” demesi dikkat edilmesi gereken işaretlerdir.

Motosikleti mutlaka soğuk motorla görün

İkinci el scooter incelerken yapılabilecek en önemli kontrollerden biri motoru tamamen soğukken çalıştırmaktır.

Bazı motor sorunları motor ısındıktan sonra daha az belirgin hale gelir. Satıcı motosikleti siz gelmeden önce çalıştırdıysa şu ihtimaller göz önünde bulundurulmalı:

• Soğukken geç çalışma
• İlk çalıştırmada zincir veya supap sesi
• Soğuk motorda duman atma
• Rölantide stop etme
• Marş sisteminin zayıf olması
• Akünün güçsüz olması
• Yakıt enjeksiyonu sorunları

Motorun soğuk olup olmadığını egzoz çıkışına dokunmadan, egzoz koruması ve motor kapağının sıcaklığına dikkat ederek anlayabilirsiniz. Sıcak parçalara doğrudan temas etmek yanığa neden olabilir.

İlk çalıştırmada nelere dikkat edilmeli?

Kontak açıldığında gösterge panelindeki uyarı lambalarının yanması, motor çalıştıktan veya motosiklet hareket ettikten sonra ilgili lambaların sönmesi gerekir.

İlk çalıştırmada kontrol edilmesi gerekenler:

• Marş motoru rahat çeviriyor mu?
• Motor tek seferde çalışıyor mu?
• Rölanti düzenli mi?
• Motor kendi kendine stop ediyor mu?
• Egzozdan anormal duman çıkıyor mu?
• Metalik vuruntu veya sürtünme sesi var mı?
• Motor arıza lambası sönüyor mu?
• ABS ışığı hareketten sonra sönüyor mu?
• Yağ basıncı uyarısı sönüyor mu?
• Hararet uyarısı bulunuyor mu?
• Benzin kokusu veya yakıt kaçağı var mı?

Motorun çalışması için uzun süre marşa basılması akü, buji, yakıt sistemi, supap ayarı veya kompresyon sorunlarına işaret edebilir.

Egzoz dumanının rengi ne anlatır?

Motor çalıştırıldığında egzozdan çıkan dumana dikkat edilmeli. Soğuk havada oluşan kısa süreli beyaz buhar her zaman arıza anlamına gelmez. Ancak motor ısındıktan sonra devam eden yoğun duman araştırılmalıdır.

Tek başına duman rengiyle kesin arıza teşhisi konulamaz. Şüpheli durumda kompresyon testi ve usta kontrolü gerekir.

Motor sesinde hangi belirtiler önemlidir?

Tek silindirli scooter motorları tamamen sessiz çalışmaz. Enjeksiyon, varyatör ve supap sisteminden belirli mekanik seslerin gelmesi normal olabilir. Ancak düzensiz ve şiddetli sesler önemlidir.

Dikkat edilmesi gereken sesler:

• Gaz verildiğinde artan metalik vuruntu
• Sürekli zincir şakırtısına benzeyen ses
• Derin yatak vuruntusu
• Rölantide düzensiz tıkırtı
• Gaz kesildiğinde sürtünme
• CVT kapağından gelen taş öğütme benzeri ses
• Arka tekerleği çevirirken rulman uğultusu
• Egzoz bağlantısından gelen patırtı

Normal çalışma sesi ile arıza sesini ayırmak zor olabilir. Aynı modelin sağlıklı çalışan başka bir örneğini dinlemek faydalı olabilir.

Yağ seviyesi ve yağ kaçakları kontrol edilmeli

Scooterın motor çevresinde yağlı ve ıslak bölgeler bulunmamalı. Özellikle şu noktalar kontrol edilmeli:

• Karter
• Yağ tahliye tapası
• Yağ dolum kapağı
• Silindir ve kapak birleşimleri
• CVT kapağı çevresi
• Arka dişli kutusu
• Hava filtresi kutusu
• Motorun alt kısmı

Yeni yıkanmış ve parlatılmış motorlarda yağ kaçağı geçici olarak gizlenmiş olabilir. Bu nedenle yalnız temizliğe bakarak karar verilmemeli.

Yağ çubuğu bulunan modellerde seviye, kullanım kitapçığında belirtilen yöntemle kontrol edilmeli. Yağın çok az olması bakımın ihmal edildiğini; aşırı fazla olması ise hatalı dolum yapıldığını gösterebilir.

Soğutma sistemi nasıl kontrol edilir?

Sıvı soğutmalı scooterlarda radyatör, hortumlar ve genleşme kabı incelenmeli.

Bakılacak noktalar:

• Soğutma sıvısı seviyesi
• Hortum bağlantılarında sızıntı
• Radyatörde ezilme veya onarım
• Fanın devreye girip girmemesi
• Genleşme kabında yağlı tabaka
• Hararet uyarı lambası
• Kurumuş antifriz izleri
• Su pompası çevresindeki sızıntılar

Motor sıcakken radyatör kapağı kesinlikle açılmamalı. Basınç altındaki sıcak soğutma sıvısı ciddi yanıklara yol açabilir.

CVT, varyatör ve kavrama kontrolü çok önemli

Otomatik scooterları vitesli motosikletlerden ayıran en önemli sistemlerden biri CVT aktarmadır. CVT sistemi genel olarak şu parçalardan oluşur:

• V kayışı
• Varyatör
• Varyatör ruloları
• Kavrama balataları
• Kavrama çanı
• Arka kasnak
• Rulmanlar

Bu parçalar kullanıma bağlı olarak aşınır ve belirli kilometrelerde bakım veya değişim gerektirir.

Kalkışta titreme neden olur?

Test sürüşünde scooterı yavaşça hareket ettirin. İlk kalkış sırasında gidon, sele veya ayak tabanında belirgin titreme varsa kavrama sistemi kontrol edilmelidir.

Muhtemel nedenler:

• Kavrama balatalarının parlaması
• Kavrama çanının aşınması
• CVT içine yağ veya kir girmesi
• Varyatör rulolarının düzensiz aşınması
• Kayışın eskimesi
• Motor takozlarının yıpranması

Hafif ve kısa süreli titreşim bazı scooterlarda kullanım karakteri olabilir. Ancak motosiklet sarsılarak kalkıyorsa bakım masrafı hesaba katılmalıdır.

CVT kayışı ne zaman değişmiş?

V kayışı kopması scooterı yolda bırakabilir ve başka parçalara zarar verebilir. Satıcıdan kayışın hangi kilometrede ve hangi marka parçayla değiştirildiğini sorun.

Fatura veya bakım kaydı yoksa yalnız “yeni değişti” sözüne güvenilmemeli. Kayış değişimi sırasında varyatör rulolarının ve kavramanın kontrol edilip edilmediği de öğrenilmeli.

Her modelin kayış değişim aralığı aynı değildir. Kesin aralık motosikletin kullanım kitapçığına göre belirlenmelidir.

Arka tekerlek rölantide dönüyor mu?

Scooter orta sehpaya alındığında rölantide arka tekerleğin çok hafif hareket etmesi bazı modellerde normal olabilir. Ancak tekerlek hızla dönüyor ve arka frene basıldığında motor belirgin şekilde zorlanıyorsa kavrama tam ayırmıyor olabilir.

Arka tekerlek elle çevrildiğinde:

• Aşırı sıkışma olmamalı.
• Metal sürtünme sesi gelmemeli.
• Rulman boşluğu hissedilmemeli.
• Jant sağa sola yalpalamamalı.
• Fren diski sürtme sesi düzensiz olmamalı.

Şasi ve kaza geçmişi nasıl anlaşılır?

Plastik grenajlar değiştirilebilir veya boyanabilir fakat hasar şasiye ulaştıysa güvenlik açısından ciddi sorun oluşabilir.

Şasi kontrolünde şu bölgelere bakılmalı:

• Direksiyon boğazı
• Ön maşa bağlantıları
• Alt şasi
• Motor bağlantı noktaları
• Orta sehpa bağlantıları
• Arka amortisör yuvaları
• Sele altındaki taşıyıcı bölüm
• Arka çanta demiri bağlantıları

Fabrika kaynakları düzenli ve birbirine benzer görünür. Sonradan yapılan kaynaklar, taşlama izleri, boya farklılıkları ve eğrilikler ağır hasar belirtisi olabilir.

Grenaj aralıkları kazayı ele verebilir

Scooterın sağ ve sol tarafındaki plastik parçaların birleşim aralıkları karşılaştırılmalı.

Şüpheli işaretler:

• Bir tarafta geniş, diğer tarafta dar boşluk
• Farklı renkte veya tonda grenaj
• Eksik klips ve vidalar
• Vida başlarında sökülme izleri
• Çatlakların yapıştırılması
• İç tarafta plastik kaynak
• Far ve sinyallerin yerine tam oturmaması
• Etiketlerin bir tarafta eksik olması
• Kapakların elle bastırıldığında oynaması

Grenaj değişimi tek başına motosikletin alınmayacağı anlamına gelmez. Önemli olan hasarın yalnız plastiklerde mi kaldığı, yoksa şasi ve süspansiyona ulaşıp ulaşmadığıdır.

Gidon ve ön maşa kontrolü

Motosiklet düz zeminde tutulduğunda gidon ve ön tekerlek aynı doğrultuda görünmeli.

Şunlar kontrol edilmeli:

• Gidon bir tarafa dönükken tekerlek düz kalıyor mu?
• Maşa borularında eğrilik var mı?
• Maşa keçelerinde yağ kaçağı bulunuyor mu?
• Gidon tam sağa ve sola rahatça dönüyor mu?
• Direksiyon ortasında takılma hissi var mı?
• Ön fren sıkılarak scooter ileri geri sallandığında boşluk geliyor mu?
• Maşa borularında pas veya çizik bulunuyor mu?

Direksiyon ortasında çentik gibi takılma hissedilmesi direksiyon rulmanlarının aşındığını gösterebilir.

Scooter düz giderken sağa veya sola çekiyor mu?

Güvenli ve trafiğe kapalı bir alanda düşük hızla test yapılmalı. Gidonu bırakmak tehlikeli olduğu için böyle bir deneme yapılmamalı; normal tutuşla motosikletin düz gitme eğilimi değerlendirilmelidir.

Bir tarafa çekmenin olası nedenleri:

• Maşa eğriliği
• Şasi hasarı
• Jant eğriliği
• Yanlış lastik basıncı
• Düzensiz lastik aşınması
• Tekerlek rulmanı sorunu
• Fren kaliperinin sıkışması

Yolun eğimi de motosikletin yönelmesine neden olabilir. Bu nedenle tek bir kısa denemeyle kesin karar verilmemeli.

Fren diskleri ve balatalar nasıl kontrol edilir?

Ön ve arka fren kolları aşırı yumuşak, süngerimsi veya gidona kadar yaklaşan bir yapıda olmamalı.

Kontrol edilecek noktalar:

• Fren balatası kalınlığı
• Disk yüzeyindeki derin kanallar
• Diskte renk değişimi
• Fren hidroliği seviyesi
• Hidrolik sıvısının rengi
• Kaliper çevresinde kaçak
• Fren hortumlarında çatlak
• Fren yaparken gidonda titreşim
• Tekerleğin serbest dönmesi

Frenleme sırasında ritmik titreşim oluşması diskin eğilmiş olabileceğini gösterebilir.

ABS sistemi nasıl kontrol edilir?

ABS bulunan scooterlarda kontak açıldığında ABS ışığının yanması normaldir. Motosiklet hareket edip belirli bir hıza ulaştığında ışığın sönmesi gerekir.

Şunlara dikkat edilmeli:

• ABS ışığı hiç yanmıyorsa ampul veya sistem müdahalesi olabilir.
• Hareket ettikten sonra sönmüyorsa arıza bulunabilir.
• Sensör kabloları kopuk veya ezilmiş olabilir.
• ABS halkasında eğrilik veya eksik diş bulunabilir.
• Farklı ölçüde lastik takılması sistemi etkileyebilir.

ABS’yi trafiğe açık yolda bilinçli şekilde devreye sokmaya çalışmak tehlikelidir. Sistem kontrolü güvenli alanda veya servis cihazıyla yapılmalıdır.

Lastiklerin yalnız dişine bakmayın

Derin dişli görünen bir lastik yaşlanmış ve sertleşmiş olabilir. Lastiğin yanağındaki üretim tarihi kontrol edilmeli.

Örneğin 2424 kodu, lastiğin 2024 yılının 24. haftasında üretildiğini gösterir.

Lastiklerde şu sorunlar aranmalı:

• Yanak çatlakları
• Düzensiz aşınma
• Ortasının tamamen düzleşmesi
• Balon veya şişlik
• Fitil ve yama izleri
• Janta uygun olmayan ölçü
• Ön ve arkada uyumsuz lastik
• Sertleşmiş kauçuk
• Düşük veya aşırı basınç

İki lastiğin değişim maliyeti, satın alma pazarlığına dahil edilmelidir.

Jantlarda eğrilik ve darbe kontrolü

Çukura sert giren scooterlarda jant eğilebilir. Döküm jant üzerindeki kaynak veya düzeltme işlemleri dikkatle incelenmeli.

Motosiklet orta sehpaya alınarak tekerlek çevrildiğinde jantın ve lastiğin sağa sola yalpalayıp yalpalamadığı gözlemlenebilir.

Janttaki boya farkları, kaynak izleri veya yeni boyanmış bölümler onarım belirtisi olabilir.

Süspansiyon ve amortisör kontrolü

Ön freni sıkarak motosiklet birkaç kez aşağı bastırılmalı. Ön süspansiyon akıcı şekilde hareket etmeli ve bıraktığınızda bir kez toparlanmalıdır.

Aşağıdaki belirtiler masraf çıkarabilir:

• Ön maşa keçesinde yağ
• Maşadan vuruntu sesi
• Arka amortisörde yağ kaçağı
• Scooterın arkasının aşırı çökmesi
• Kasislerde yaylanmanın uzun süre devam etmesi
• Sağ ve sol amortisörün farklı durması
• Amortisör bağlantılarında boşluk

Çift amortisörlü scooterlarda iki amortisörün aynı ayarda olup olmadığı kontrol edilmeli.

Egzoz sistemi kontrol edilmeli

Egzozda yüzeysel çizik bulunması tek başına büyük sorun değildir. Ancak derin ezik, kaynak, bağlantı kaçağı ve içeriden gelen parçalanma sesi incelenmelidir.

Motor çalışırken egzoz bağlantılarından hava kaçırıyorsa patırtılı bir ses duyulabilir. Egzozun içi değiştirilmiş veya katalitik konvertör sökülmüş olabilir.

Orijinal olmayan egzozlarda:

• Gürültü seviyesi
• Muayeneden geçme durumu
• Egzoz emisyon sistemi
• Motor ayarı
• Orijinal egzozun satıcıda bulunup bulunmadığı

sorulmalıdır.

Elektrik sistemi tek tek denenmeli

Elektrik sorunları küçük görünse de arızanın kablo tesisatında olması halinde çözüm zorlaşabilir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Kısa ve uzun far
• Gündüz farı
• Ön ve arka sinyaller
• Stop lambası
• Plaka aydınlatması
• Korna
• Dörtlüler
• Marş düğmesi
• Yan sehpa sensörü
• Fren müşürleri
• USB bağlantısı
• Gösterge ekranı
• Yakıt göstergesi
• Hararet göstergesi
• Smart Key
• Start-stop sistemi
• Çekiş kontrol sistemi

Sonradan eklenen telefon tutucu, sis farı, alarm ve ısıtmalı elciklerin kablo bağlantıları gelişigüzel yapılmışsa kısa devre riski oluşabilir.

Akünün durumu nasıl anlaşılır?

Kontak açıldığında göstergenin belirgin şekilde kararması ve marş sırasında sesin yavaşlaması akünün zayıfladığına işaret edebilir.

Akü kontrolünde:

• Üretim tarihi
• Marş gücü
• Şarj voltajı
• Kutup başları
• Oksitlenme
• Sonradan bağlanan aksesuarlar
• Motor kapalıyken kaçak akım

değerlendirilmeli.

Motor çalışırken akünün şarj olmaması yalnız akü değil, alternatör veya regülatör arızasından da kaynaklanabilir.

Smart Key ve yedek anahtarları kontrol edin

Anahtarsız çalıştırma bulunan scooterlarda yalnız kumandanın çalışmasına bakmak yeterli değil.

Satıcıdan şunları isteyin:

• Ana kumanda
• Yedek kumanda
• Acil çalıştırma kodu
• Mekanik sele açma anahtarı
• Varsa anahtar numarası etiketi

Yedek Smart Key kumandasının eksik olması sonradan ek masraf ve güvenlik sorunu oluşturabilir.

Kilometre düşürülmüş olabilir mi?

Dijital göstergeli scooterlarda da kilometreye müdahale mümkün olabilir. Kilometrenin doğruluğu yalnız ekrandan anlaşılamaz.

Kilometre ile aşınma arasında tutarlılık aranmalı:

Düşük kilometreli olduğu söylenen bir scooterda:

• Elciklerin tamamen aşınmış olması
• Sele yüzeyinin çökmüş olması
• Kontak çevresinin çiziklerle dolması
• Ayak tabanının çok yıpranması
• Fren diskinde ciddi kanal oluşması
• Düğme yazılarının silinmesi

kilometre konusunda şüphe oluşturabilir.

Servis kayıtlarındaki eski kilometreler, muayene kayıtları ve faturalar karşılaştırılmalıdır.

Kurye kullanımından çıkan scooter nasıl anlaşılır?

Kurye kullanımı tek başına motosikleti kötü yapmaz. Düzenli bakım yapılmış kurye scooterı, bakımsız kişisel motosikletten daha iyi durumda olabilir. Ancak yoğun ticari kullanım daha fazla aşınmaya yol açabilir.

Kurye kullanımına işaret edebilecek belirtiler:

• Büyük arka çanta demiri
• Şaside ek kaynaklar
• Sökülmüş folyo veya şirket etiketi izleri
• Selede yoğun aşınma
• Ayak tabanında belirgin yıpranma
• Elcik ve düğmelerde aşırı kullanım izi
• Sık değiştirilmiş fren balataları
• Düşük kilometreye rağmen yorgun görünen gövde
• Motor çalışma saatiyle uyumsuz kilometre
• Yoğun dur-kalka bağlı kavrama aşınması
• Telefon şarjı için değiştirilmiş elektrik tesisatı

Kurye scooterlarında yağ değişim geçmişi, CVT bakımı ve motorun rölantide çalışma süresi özellikle önemlidir.

Modifiye edilmiş scooter alınır mı?

Her modifiye kötü değildir fakat motosikletin orijinal yapısını değiştiren uygulamalar dikkatle incelenmelidir.

Risk oluşturabilecek değişiklikler:

• Standart dışı varyatör
• Hafif varyatör ruloları
• Sert kavrama yayları
• Yazılım müdahalesi
• Silindir hacmi büyütme
• Açık hava filtresi
• Katalizör iptali
• Kesilmiş egzoz
• Uyumlu olmayan jant veya lastik
• Alçaltılmış süspansiyon
• Standart dışı LED ampuller
• Kesilip eklenen elektrik kabloları

Modifiye edilmiş scooter daha hızlı görünse bile motor ömrü, tüketim, güvenlik ve muayene açısından sorun çıkarabilir. Satıcıdan orijinal parçaların durup durmadığı sorulmalı.

Orta sehpa ve yan sehpa kontrolü

Scooterın orta sehpası kolay açılıp kapanmalı ve motosikleti dengeli tutmalı.

Şunlara bakılmalı:

• Sehpa bağlantısında kaynak
• Eğrilik
• Yayın zayıflaması
• Zemine iki ayağın eşit basması
• Yan sehpa sensörünün çalışması
• Sehpa açıkken motorun hareket edip etmemesi
• Alt şaside darbe izi

Orta sehpanın motora veya şasiye bağlandığı bölümde çatlak bulunması ciddi bir sorundur.

Sele altı ve yakıt deposu çevresi

Sele kaldırılarak saklama alanı dikkatle incelenmeli.

Kontrol edilecekler:

• Su alma izleri
• Nem ve küf kokusu
• Çatlak plastik
• Eksik vidalar
• Sonradan açılmış delikler
• Kablo ekleri
• Yakıt kokusu
• Şasi üzerindeki kaynak izleri
• Sele kilidinin çalışması
• Bagaj aydınlatması

Yoğun benzin kokusu yakıt kapağı, hortum veya depo bağlantısında sorun bulunduğunu gösterebilir.

Test sürüşünde yapılacak kontroller

Test sürüşü güvenli, mümkünse trafiğe kapalı veya düşük trafikli bir alanda yapılmalı. Kask ve koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

Test sırasında:

1. Scooter düzgün kalkıyor mu?
2. Kalkışta titreme var mı?
3. Gaz tepkisi kesintisiz mi?
4. Belirli hızda tekleme oluyor mu?
5. Gaz kesildiğinde anormal ses geliyor mu?
6. Gidon titreşimi var mı?
7. Scooter bir tarafa çekiyor mu?
8. Ön fren titreşim yapıyor mu?
9. Arka fren yeterli tutuyor mu?
10. Süspansiyon vuruntu yapıyor mu?
11. Hararet yükseliyor mu?
12. Fan devreye giriyor mu?
13. Gösterge uyarı lambası yakıyor mu?
14. Motor ısınınca rölanti bozuluyor mu?
15. Tekrar çalıştırmada sorun oluyor mu?

Test sürüşü yapılmasına izin verilmiyorsa motosiklet en azından sahibi tarafından sürülürken gözlemlenebilir. Yine de usta veya ekspertiz kontrolü ihmal edilmemeli.

Evrak ve ruhsat kontrolü

Mekanik durum kadar hukuki durum da önemlidir.

Satın almadan önce kontrol edilmesi gereken belgeler:

• Ruhsat
• Satıcının kimliği
• Şasi numarası
• Motor numarası
• Plaka bilgisi
• Muayene geçerlilik tarihi
• Trafik sigortası
• Vergi borcu
• Trafik cezası
• Haciz veya rehin
• Çalıntı kaydı
• Satışa engel şerh
• Hasar kaydı
• Noter satışına uygunluk

Ruhsattaki şasi numarası motosiklet üzerindeki numarayla harf harf karşılaştırılmalı. Şasi numarası çevresinde kazıma, kaynak, boya veya oynama şüphesi varsa motosiklet alınmamalı.

Kapora göndermeden önce dikkat

Motosikleti görmeden, ruhsat sahibini doğrulamadan ve noter satışının mümkün olduğunu öğrenmeden kapora gönderilmemeli.

Şüpheli ilan belirtileri:

• Piyasanın çok altında fiyat
• “Acil para lazım” baskısı
• Motosiklet başka şehirde bahanesi
• Ruhsat sahibinin farklı kişi olması
• Yalnız mesajla iletişim kurulması
• Ekspertize izin verilmemesi
• Kimlik veya ruhsat görüntüsünün paylaşılmaması
• Güvenli ödeme dışında para istenmesi
• Noter öncesinde bedelin tamamının talep edilmesi

Kapora gönderilecekse ödeme açıklaması ve satış şartları yazılı hale getirilmeli. Buna rağmen en güvenli yöntem, motosikleti ve sahibini görmeden ödeme yapmamaktır.

Ekspertiz yaptırmak gerekli mi?

Değeri yüksek, geçmişi belirsiz veya kazasından şüphe edilen scooterlarda ekspertiz yaptırmak mantıklıdır. Ancak motosiklet ekspertizinin kapsamı firmadan firmaya değişebilir.

İyi bir kontrolde şu işlemler bulunmalı:

• Şasi doğrultusu
• Boya ve değişen parça incelemesi
• Motor çalışma kontrolü
• Kompresyon değerlendirmesi
• CVT kontrolü
• Fren sistemi
• ABS arıza taraması
• Akü ve şarj sistemi
• Süspansiyon
• Rulmanlar
• Lastik ve jantlar
• Elektronik arıza kodları
• Test sürüşü

Ekspertiz raporu yüzde 100 garanti sağlamaz. Özellikle motorun içi açılmadan segman, krank ve yatakların bütün durumu kesin olarak görülemez.

Hangi kusurlar pazarlık konusu olabilir?

Aşağıdaki eksikler maliyeti hesaplanarak pazarlığa dahil edilebilir:

• Eski lastikler
• Aşınmış fren balataları
• Zayıf akü
• Periyodik bakım ihtiyacı
• Çizik grenaj
• Kırık ayna
• Eksik yedek anahtar
• Aşınmış CVT kayışı
• Bakım zamanı gelmiş varyatör
• Küçük sele yırtığı
• Muayene süresinin yaklaşması

Ancak şu sorunlarda yalnız indirim düşünmek yerine motosikletten vazgeçmek daha doğru olabilir:

• Eğri veya kaynaklı şasi
• Şasi numarasında oynama
• Yoğun mavi duman
• Derin motor vuruntusu
• Ciddi hararet geçmişi
• Noter satışına engel
• Çalıntı şüphesi
• Kilometreyle ağır oynama
• ABS sisteminin bilinçli olarak iptal edilmesi
• Ağır kazanın gizlenmesi

Satın aldıktan sonra ilk yapılacak bakım

Satıcının bakım yaptığını söylemesi tek başına yeterli değildir. Kayıt ve fatura bulunmuyorsa satın alma sonrası başlangıç bakımı yapılması doğru olur.

İlk bakımda değerlendirilebilecek işlemler:

• Motor yağı değişimi
• Yağ filtresi veya süzgeç kontrolü
• Hava filtresi kontrolü
• Buji kontrolü
• CVT kapağının açılıp incelenmesi
• Kayış ve ruloların kontrolü
• Kavrama temizliği
• Son dişli yağı değişimi
• Fren hidroliği kontrolü
• Soğutma sıvısı kontrolü
• Lastik basınçlarının ayarlanması
• Akü ve şarj testi
• Bütün vida ve bağlantıların kontrolü

Bakım aralıkları marka ve modele göre değiştiği için motosikletin kullanım kitapçığı esas alınmalı.

İkinci el scooter kontrol listesi

Motosikleti incelerken aşağıdaki kısa liste kullanılabilir:

Sonuç: Temiz görünüşe değil, geçmişe ve mekanik duruma bakın

İkinci el scooter satın alırken yapılan en büyük hata, yalnız boya ve grenajların temizliğine bakmak. Parlatılmış plastikler motosikleti bakımlı gösterebilir ancak motorun, CVT sisteminin, şasinin ve frenlerin durumunu anlatmaz.

Sağlıklı bir ikinci el scooterda üç temel unsur birlikte bulunmalı:

• Doğrulanabilir bakım geçmişi
• Düzgün motor ve aktarma sistemi
• Kazasız veya doğru şekilde onarılmış şasi

Satın alma kararını yalnız kilometreye veya satıcının sözlerine göre vermeyin. Motosikleti soğukken görün, test sürüşü yapın, şasi numarasını kontrol edin ve mümkünse modeli tanıyan bir ustaya gösterin.

Birkaç bin liralık ekspertiz veya servis kontrolünden kaçınmak, satın aldıktan sonra çok daha büyük motor, CVT veya şasi masraflarıyla karşılaşmanıza neden olabilir.

Sık sorulan sorular

Yüksek kilometreli scooter alınır mı?

Düzenli bakılmış, motor ve CVT sistemi sağlıklıysa alınabilir. Kilometreden çok bakım geçmişi ve kullanım şekli önemlidir.

Kurye çıkması scooter alınır mı?

Bakımları belgeli ve mekanik durumu iyiyse değerlendirilebilir. Ancak yoğun dur-kalk nedeniyle CVT, fren, süspansiyon ve motor daha ayrıntılı kontrol edilmeli.

Scooterda kalkış titremesi normal mi?

Çok hafif ve kısa süreli titreşim bazı modellerde görülebilir. Şiddetli silkeleme ise kavrama, varyatör, kayış veya motor takozlarının kontrol edilmesini gerektirir.

İkinci el scooter ekspertize sokulmalı mı?

Özellikle yüksek değerli, kazasından şüphe edilen veya geçmişi belirsiz motosikletlerde ekspertiz önerilir.

Scooterın kilometresinin düşürüldüğü nasıl anlaşılır?

Servis ve muayene kayıtları eski kilometrelerle karşılaştırılmalı; elcik, sele, fren diski, ayaklık ve düğmelerdeki aşınmanın gösterge kilometresiyle uyumuna bakılmalı.

CVT kayışı neden önemli?

Kayış motor gücünü arka tekerleğe ileten temel parçalardan biridir. Aşınmış kayış performansı düşürebilir veya koparak scooterı yolda bırakabilir.

Grenajı değişmiş scooter alınır mı?

Hasar yalnız plastik parçalarla sınırlıysa ve onarım düzgün yapılmışsa alınabilir. Şasi, maşa ve bağlantı noktalarında hasar bulunmaması önemlidir.

Motor sıcakken scooter alınır mı?

Satıcı motosikleti önceden ısıtmışsa soğuk çalışma sorunları görülemez. Mümkünse başka bir zamanda motor tamamen soğukken yeniden kontrol edilmelidir.

İkinci el scooter alırken en önemli üç kontrol nedir?

Şasi ve evrak uygunluğu, motorun soğuk çalışması ve CVT sisteminin kalkış davranışı en önemli kontroller arasındadır.