Avrupa Motosikletlerde Gazı Elektronik Olarak Kesebilir mi?

Avrupa Motosikletlerde Gazı Elektronik Olarak Kesebilir mi? Yeni Hız Sistemi Gündemde

Avrupa'da araçların hız sınırını aşmasını yalnızca sürücüyü uyararak değil, gerektiğinde motor gücüne müdahale ederek engelleyebilecek teknolojiler yeniden gündemde.

Uydu konumlandırması, dijital haritalar ve hız sınırı bilgilerinin birlikte kullanıldığı daha gelişmiş sistemlerin gelecekte aracın bulunduğu yoldaki hız sınırını belirleyerek motor gücünü elektronik olarak azaltabilmesi teknik olarak mümkün.

Bu durum özellikle elektronik gaz kelebeğine sahip yeni nesil motosikletler açısından dikkat çekici bir soruyu ortaya çıkarıyor:

Gelecekte motosiklet, sürücü gazı açsa bile hız sınırının üzerine çıkmasına izin vermeyebilir mi?

Ancak baştan önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: Avrupa Birliği şu anda motosikletlerin gazını otomatik olarak kesecek yeni bir zorunluluk getirmiş değil.

Gündemde olan konu, bu tür teknolojilerin gelecekte nasıl kullanılabileceğinin araştırılması.

ISA sistemi zaten kullanılıyor

Avrupa Birliği'nde Intelligent Speed Assistance, yani Akıllı Hız Yardım Sistemi (ISA) yeni otomobiller için mevzuatın bir parçası haline geldi.

Sistem trafik işareti tanıma kameraları, harita bilgileri ve diğer araç verilerini kullanarak aracın bulunduğu yoldaki hız sınırını belirleyebiliyor.

Sürücü sınırı aştığında sistem çeşitli şekillerde uyarı veya geri bildirim sağlayabiliyor.

Mevcut Avrupa mevzuatında ISA gereklilikleri M ve N kategorisindeki motorlu araçlara, yani esas olarak otomobil ve ticari araçlara yönelik düzenlenmiş durumda.

Motosikletler mevcut zorunlu ISA kapsamına aynı şekilde dahil edilmiş değil.

Yeni tartışmanın farkı ne?

Yeni yaklaşımı ilginç yapan nokta, sistemin yalnızca sürücüye “hız sınırını aştınız” uyarısı vermesinden daha ileri gidebilmesi.

Geliştirilen veya değerlendirilen teknolojiler teorik olarak aracın konumunu belirleyebilir, yolun hız sınırını dijital olarak öğrenebilir, gerçek araç hızını karşılaştırabilir ve sınır aşıldığında motorun ürettiği güç veya torka müdahale edebilir.

Elektronik gaz kelebeği bulunan modern motosikletlerde gaz kolu ile gaz kelebeği arasında doğrudan mekanik bağlantı bulunmadığından, ECU sürücünün talebini elektronik olarak yorumluyor.

Bu nedenle böyle bir hız kontrol sisteminin motosiklete teknik olarak uygulanması mümkün.

Gaz tamamen kapanır mı?

Burada “gazı kesmek” ifadesinin yanlış anlaşılmaması gerekiyor.

Olası bir sistemin motoru aniden kapatması veya motosikleti sert biçimde yavaşlatması beklenmez. Daha gerçekçi senaryo, ECU'nun motor torkunu sınırlaması ve motosikletin belirlenen hızın üzerine çıkmasını engellemesi olur.

Benzer prensipler günümüzde hız sabitleyici, çekiş kontrolü, sürüş modları ve hız sınırlayıcı sistemlerinde zaten kullanılıyor.

Fark, hız limitinin sürücü tarafından değil aracın konumu ve yol verileri üzerinden otomatik olarak belirlenmesi olur.

Motosikletlerde tartışmalı olabilir

Otomobillerde uygulanabilen bir sistemin motosikletlerde aynı biçimde kullanılması güvenlik açısından çok daha karmaşık.

Bir motosiklet sürücüsü bazı durumlarda tehlikeden uzaklaşmak için kısa süreli hızlanmaya ihtiyaç duyabilir.

Örneğin sollama sırasında, kör noktadaki bir araçtan uzaklaşırken veya arkadan yaklaşan bir tehlikeden kaçarken ani güç ihtiyacı oluşabilir.

Bu nedenle motosikletlerde motor gücüne otomatik müdahale edecek herhangi bir sistemin sürüş dinamikleri ve sürücü kontrolü açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Türkiye'yi etkiler mi?

Şu anda Türkiye'deki motosiklet kullanıcıları açısından açıklanmış yeni bir zorunluluk bulunmuyor.

Ancak Avrupa Birliği araç tip onayı standartları Türkiye pazarında satılan motosikletleri dolaylı olarak yakından ilgilendiriyor.

Avrupa pazarı için geliştirilen birçok motosiklet aynı teknik altyapıyla Türkiye'de de satışa sunulduğu için gelecekte Avrupa'da motosikletleri kapsayan böyle bir düzenleme kabul edilirse Türkiye'ye gelen modellerde de benzer teknolojilerin görülmesi mümkün olabilir.

Şimdilik yasa değil

Konuyla ilgili en önemli nokta bu.

“Avrupa motosikletlerde gazı kesiyor” demek şu aşamada doğru değil.

Mevcut zorunlu ISA mevzuatı otomobil ve ticari araç kategorilerine odaklanıyor. Motosikletlerde uydu ve yol verileri kullanılarak motor gücünü otomatik sınırlayan yeni bir zorunluluk henüz bulunmuyor.

Fakat elektronik gaz kelebeği, GPS, bağlantılı araç teknolojileri ve gelişmiş sürüş destek sistemleri hızla yaygınlaşıyor.

Bu nedenle birkaç yıl önce teknik olarak uzak görünen bu senaryo artık gerçekleştirilebilir durumda.

Asıl soru teknolojinin yapılıp yapılamayacağı değil, Avrupa'nın motosikletlerde böyle bir sisteme gerçekten izin verip vermeyeceği veya zorunlu hale getirip getirmeyeceği olacak.