500 Bin Elektrikli Otomobil Bataryası Test Edildi: 150 Bin Km Sonunda Hangisi Ne Kadar Sağlam?

Elektrikli otomobil almayı düşünenlerin en büyük endişelerinden biri hâlâ aynı:

“Batarya birkaç yıl sonra ne hale gelecek?”

Avusturyalı batarya teşhis şirketi AVILOO tarafından yayımlanan kapsamlı çalışma bu soruya şimdiye kadarki en güçlü cevaplardan birini veriyor.

2022-2026 yılları arasında gerçekleştirilen 500.000'den fazla batarya testi incelendi. Çalışmaya 20 popüler elektrikli otomobil modeli dahil edildi ve bataryaların 50.000, 100.000 ve 150.000 kilometrede ne kadar kapasite koruduğuna bakıldı.

Sonuç elektrikli otomobil almak isteyenleri rahatlatacak cinsten:

150.000 kilometrede birçok elektrikli otomobil hâlâ orijinal batarya kapasitesinin yaklaşık %90-94'ünü koruyor.

Ancak markalar ve modeller arasında ciddi farklar da var.

150 bin km'nin kazananı Mercedes EQA

AVILOO verilerine göre 150.000 kilometrede en yüksek medyan batarya sağlığına sahip model Mercedes-Benz EQA oldu.

EQA'nın bataryası bu kilometrede orijinal kullanılabilir kapasitesinin yaklaşık:

%94'ünü koruyor.

Onu çok küçük farklarla Hyundai IONIQ 5 ve BMW i4 takip ediyor.

İlk beş şöyle:

Başka bir ifadeyle 400 km gerçek menzile sahip olduğunu varsaydığımız bir otomobil batarya kapasitesinin %94'ünü koruduğunda, diğer koşullar aynı kaldığı takdirde kapasite kaybından kaynaklanan teorik menzil düşüşü yaklaşık 24 km seviyesinde oluyor.

Bu sonuç elektrikli otomobil bataryalarının 150 bin kilometrede “bitmiş” olacağı yönündeki yaygın düşünceyle pek uyuşmuyor.

Tesla nerede?

Listenin en merak edilen modelleri doğal olarak Tesla Model Y ve Model 3.

AVILOO verilerine göre:

Tesla Model Y – %90,3

Tesla Model 3 – %88,9

Model Y böylece 150.000 kilometrede başlangıçtaki kullanılabilir batarya kapasitesinin yaklaşık onda dokuzunu koruyor.

Model 3'te kapasite kaybı biraz daha yüksek.

Ancak burada önemli bir noktayı vurgulamak gerekiyor:

Bu çalışma otomobillerin genel kalitesini veya hangi elektrikli otomobilin “en iyi” olduğunu ölçmüyor.

Yalnızca ölçülen araçların batarya sağlık durumunu karşılaştırıyor.

150.000 km'deki sıralama

Çalışmada açıklanan sonuçların önemli bölümü şöyle:

Listenin son üç sırasında küçük bataryalı Renault Zoe, MINI Cooper SE ve Nissan Leaf bulunuyor.

Nissan Leaf ZE1 yaklaşık %86,7 ile çalışmadaki en düşük 150.000 km medyan değerine sahip.

Ama Nissan Leaf neden daha fazla kaybediyor?

Burada bataryanın büyüklüğü ve termal yönetimi önemli.

Nissan Leaf, modern elektrikli otomobillerin büyük bölümünden farklı olarak bataryasında gelişmiş sıvı soğutmalı termal yönetim sistemi kullanmamasıyla biliniyor.

Üstelik daha küçük bataryalı elektrikli otomobiller aynı kilometreyi yapmak için daha fazla şarj döngüsüne ihtiyaç duyabiliyor.

Basit bir örnek verelim.

500 km menzilli bir otomobil 100.000 kilometre yapmak için teorik olarak yaklaşık 200 tam menzil eşdeğeri döngü kullanırken, 250 km menzilli otomobil aynı mesafede yaklaşık 400 döngüye ihtiyaç duyabilir.

Gerçek kullanım elbette bundan çok daha karmaşık olsa da temel mantık aynı:

Bataryanın büyüklüğü de yaşlanma üzerinde etkili olabiliyor.

50.000 km'de neredeyse yeni gibiler

Daha düşük kilometrede sonuçlar daha da dikkat çekici.

50.000 kilometrede Hyundai IONIQ 5 çalışmadaki en yüksek değere ulaşıyor.

Batarya sağlığı yaklaşık:

%97,1.

Mercedes EQA yaklaşık %96,6 ile onu takip ediyor.

Üstelik araştırmaya dahil edilen 20 modelin tamamı 50.000 kilometrede %90'ın üzerinde medyan batarya sağlığı gösteriyor.

Yani modern elektrikli otomobillerde 50 bin kilometre, batarya açısından otomobilin ömrünün sonuna yaklaştığı anlamına gelmiyor.

Tam tersine, iyi örneklerde kapasite kaybı oldukça sınırlı.

100 bin km'de durum nasıl?

100.000 kilometrede de Hyundai IONIQ 5 listenin başında kalıyor.

IONIQ 5 bataryasının %95'ten fazlasını korurken Mercedes EQA yaklaşık %95 seviyesinde.

Hyundai Kona Electric ve BMW i4 ise yaklaşık %94,3 seviyesinde.

Ford Mustang Mach-E de yaklaşık %93,5 ile güçlü sonuç veren modeller arasında.

Dolayısıyla 100 bin kilometre psikolojik sınırı elektrikli otomobiller için düşündüğümüz kadar korkutucu görünmüyor.

Asıl sürpriz: Aynı modelin iki otomobili arasında büyük fark olabilir

Araştırmanın ikinci el otomobil alacaklar açısından belki de en önemli sonucu marka sıralaması değil.

Aynı modeldeki iki otomobilin batarya sağlığı birbirinden ciddi biçimde farklı olabiliyor.

AVILOO'nun verileri aynı model içerisinde çift haneli yüzde puanlarına ulaşabilen farklılıklar bulunduğunu gösteriyor.

Bu ne anlama geliyor?

Örneğin yan yana duran:

aynı model,

aynı yaş,

aynı kilometre,

aynı batarya kapasitesine sahip

iki elektrikli otomobilin gerçek batarya sağlıkları aynı olmak zorunda değil.

Birinin bataryası oldukça sağlıklıyken diğerinin kapasitesi belirgin biçimde daha fazla düşmüş olabilir.

Kilometre tek başına yeterli değil

İçten yanmalı ikinci el otomobil alırken kilometre en önemli göstergelerden biri.

Elektrikli otomobilde ise kilometrenin yanına yeni bir veri ekleniyor:

SoH – State of Health, yani Batarya Sağlık Durumu.

SoH basitçe bataryanın yeni haline kıyasla kullanılabilir kapasitesinin ne kadarını koruduğunu gösteriyor.

Örneğin:

Yeni batarya: %100 SoH

150.000 km'deki EQA medyanı: yaklaşık %94 SoH

150.000 km'deki Model Y medyanı: yaklaşık %90 SoH

150.000 km'deki Leaf medyanı: yaklaşık %87 SoH.

Bu nedenle ikinci el elektrikli otomobil satın alırken yalnızca gösterge panelindeki kilometreye bakmak yeterli olmayabilir.

Bataryayı ne yıpratıyor?

Elektrikli otomobil bataryalarının yaşlanması tek bir faktöre bağlı değil.

Bataryayı etkileyebilecek önemli faktörler arasında:

yüksek sıcaklıklarda uzun süre kullanım,

otomobili uzun süre çok yüksek şarj seviyesinde bırakmak,

bataryayı sürekli çok düşük seviyelere indirmek,

şarj döngüsü sayısı,

batarya kimyası,

termal yönetim sistemi,

batarya kapasitesi,

aracın yaşı ve kullanım şekli

bulunuyor.

AVILOO da kilometrenin tek başına batarya sağlığını belirlemek için yeterli olmadığını vurguluyor.

Sürekli hızlı şarj bataryayı öldürüyor mu?

Bu sorunun tek kelimelik bir cevabı yok.

Modern elektrikli otomobiller batarya sıcaklığını ve şarj gücünü elektronik olarak yönetiyor.

Otomobil gerektiğinde şarj hızını düşürerek bataryayı koruyabiliyor.

Ancak bataryanın uzun süre yüksek sıcaklıkta kalması ve yoğun kullanım koşulları yaşlanmayı etkileyebiliyor.

Bu nedenle yalnızca:

“Bu otomobil hep DC'de şarj edilmiş, bataryası kesin bitmiştir”

demek de doğru değil.

En sağlıklı yöntem otomobilin gerçek batarya durumunu ölçmek.

İkinci el elektrikli otomobil alırken ne yapmalıyız?

Bu araştırmanın ikinci el piyasası açısından verdiği en önemli mesaj oldukça basit:

Batarya testi yaptırın.

İçten yanmalı otomobil satın alırken motor, şanzıman, kaporta ve elektronik sistemler kontrol ediliyorsa elektrikli otomobilde bunlara batarya sağlık testi de eklenmeli.

Özellikle şu veriler önemli:

SoH değeri: Bataryanın kalan kullanılabilir kapasitesi.

Hücre dengesi: Batarya hücreleri arasında anormal fark olup olmadığı.

Hata kayıtları: Batarya yönetim sistemindeki geçmiş veya mevcut hatalar.

Batarya sıcaklığı: Termal yönetim sisteminin sağlıklı çalışıp çalışmadığı.

Gerçek kullanılabilir kapasite: Yazılımdaki tahmin yerine mümkünse fiziksel ölçüme dayanan değer.

Gelecekte ikinci el elektrikli otomobil ilanlarında kilometrenin yanında “Batarya Sağlığı: %93” gibi ifadeler görmemiz şaşırtıcı olmayacak.

150 bin km elektrikli otomobil alınır mı?

Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında yalnızca kilometre nedeniyle 150.000 km'deki bir elektrikli otomobili doğrudan elemek için güçlü bir gerekçe görünmüyor.

Çalışmadaki birçok model bu kilometrede hâlâ yaklaşık %90'ın üzerinde medyan batarya kapasitesine sahip.

Mercedes EQA, IONIQ 5 ve BMW i4 gibi modellerde oran yaklaşık %94'e kadar çıkıyor.

Fakat burada çok önemli bir ayrıntı var:

Bunlar medyan değerler.

Yani satın alacağınız belirli otomobilin bataryasının aynı durumda olduğunu garanti etmiyor.

Tam da bu nedenle ikinci elde model sıralamasından daha önemli olan şey satın alınacak otomobilin kendi bataryasının ölçülmesi.

Elektrikli otomobillerin bataryaları korkulduğu kadar çabuk bitmiyor

500 binden fazla testin ortaya koyduğu genel tablo oldukça açık.

Elektrikli otomobil bataryalarında kapasite kaybı var.

Bu kaçınılmaz.

Fakat birçok modern elektrikli otomobilde bu kayıp 150.000 kilometrede düşünüldüğünden çok daha sınırlı kalıyor.

Çalışmada 150 bin kilometrede Mercedes EQA yaklaşık %94, Hyundai IONIQ 5 %93,8, BMW i4 %93,6 ve Tesla Model Y %90,3 medyan batarya sağlığı gösteriyor.

Bu nedenle elektrikli otomobil dünyasında önümüzdeki yılların en önemli ikinci el kriterlerinden biri muhtemelen kilometreden sonra şu olacak:

“Batarya yüzde kaç sağlıklı?”

Ve belki birkaç yıl sonra ikinci el elektrikli otomobil satın alırken ekspertize gitmek kadar batarya sağlık raporu istemek de standart hale gelecek.

Kısa sonuç

50.000 km: En iyi örneklerde yaklaşık %97 kapasite korunuyor.

100.000 km: Lider modeller hâlâ yaklaşık %95 seviyesinde.

150.000 km: Çoğu model yaklaşık %90 civarında veya üzerinde.

150.000 km lideri: Mercedes-Benz EQA – yaklaşık %94.

Tesla Model Y: yaklaşık %90,3.

Tesla Model 3: yaklaşık %88,9.

En düşük sonuç: Nissan Leaf ZE1 – yaklaşık %86,7.

En önemli tavsiye: İkinci el elektrikli otomobilde kilometreye bakmakla yetinmeyin; bağımsız batarya sağlık testi yaptırın.