500 Bin Elektrikli Otomobil Bataryası İncelendi: 150 Bin Km Sonra Hangileri En Sağlam Kaldı?

Elektrikli otomobil satın almak isteyenlerin en büyük endişelerinden biri hâlâ aynı: “Batarya birkaç yıl sonra ölür mü?”

Avusturyalı bağımsız batarya teşhis şirketi AVILOO'nun yayımladığı dev çalışma, bu konuda şimdiye kadarki en kapsamlı cevaplardan birini veriyor. 2022-2026 yılları arasında gerçekleştirilen 500.000'den fazla bağımsız batarya testi, 20 popüler elektrikli otomobil modelinin 50.000, 100.000 ve 150.000 kilometredeki batarya sağlığını karşılaştırdı. Testler Avrupa'nın yanı sıra Kuzey ve Güney Amerika, Asya ve Avustralya'dan verileri kapsıyor.

Sonuç ilk bakışta elektrikli otomobil sahiplerini rahatlatacak cinsten:

150.000 kilometreye ulaşmış elektrikli otomobillerin büyük bölümünde bataryanın yaklaşık yüzde 90'ı hâlâ kullanılabilir durumda.

Ama modelden modele ciddi farklar var.

150 Bin Km Sonra En Sağlam Bataryalar Hangileri?

AVILOO verilerinden oluşturulan sıralamada zirvede Mercedes-Benz EQA bulunuyor. 150.000 kilometrede medyan State of Health (SoH), yani batarya sağlık değeri yaklaşık %94.

Hemen arkasından Hyundai IONIQ 5 ve BMW i4 geliyor.

Rakamlar AVILOO verilerini aktaran Electrek'in 20 model karşılaştırmasından geliyor. Çalışmanın önemli sonucu, incelenen 20 modelin 16'sının 150.000 kilometrede bile medyan olarak en az %90 batarya sağlığını koruması.

Mercedes EQA 150 Bin Km'de Bile %94

Çalışmanın en dikkat çekici otomobillerinden biri Mercedes-Benz EQA.

50.000 kilometrede yaklaşık %96,6 seviyesinde kalan medyan batarya sağlığı, 150.000 kilometrede hâlâ yaklaşık %94.

Başka bir ifadeyle test edilen EQA'ların ortanca değerinde 150 bin kilometre sonunda başlangıçtaki kullanılabilir batarya kapasitesinin yalnızca yaklaşık %6'sı kaybedilmiş durumda.

Bu, özellikle ikinci el elektrikli otomobil pazarı açısından dikkat çekici bir sonuç.

Hyundai IONIQ 5 de Çok İyi Çıktı

Türkiye'de de satılan Hyundai IONIQ 5, araştırmanın yıldızlarından biri.

50.000 kilometrede %97,1 ile listedeki en yüksek medyan değerlerden birini gösteriyor.

150.000 kilometrede ise:

%93,8

seviyesinde.

Yani kilometre 150 bine ulaşmasına rağmen bataryanın kullanılabilir kapasitesindeki medyan kayıp yaklaşık %6,2 civarında.

Bu sonuçta batarya termal yönetimi, şarj yönetimi ve IONIQ 5'in 800 voltluk elektrik mimarisinin kullanım karakteristiği gibi pek çok unsur rol oynayabilir. Ancak çalışma tek tek neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığı için “800V olduğu için daha dayanıklı” sonucunu çıkarmak doğru olmaz.

BMW i4 de Zirveye Çok Yakın

BMW i4'ün sonucu da oldukça güçlü.

50.000 km: %95,6

150.000 km: %93,6

BMW böylece Mercedes EQA ve Hyundai IONIQ 5'in hemen arkasında üçüncü sırada yer alıyor.

İlk üç arasındaki fark ise yalnızca birkaç ondalık puan.

Bu nedenle çalışmayı kesin bir “hangi marka daha kaliteli?” sıralaması şeklinde okumamak gerekiyor. AVILOO'nun asıl mesajı da zaten bundan farklı.

Tesla Model Y 150 Bin Km'de Ne Durumda?

Türkiye açısından en merak edilen sonuçlardan biri kuşkusuz Tesla Model Y.

AVILOO verilerine göre:

50.000 km'de: %94,4

150.000 km'de: %90,3

medyan batarya sağlığı görülüyor.

Bu kötü bir sonuç değil.

150.000 kilometreden sonra kullanılabilir kapasitenin yaklaşık yüzde 90'ının korunuyor olması oldukça güçlü bir değer.

Ancak Mercedes EQA, IONIQ 5 ve BMW i4 ile karşılaştırıldığında Tesla Model Y'deki kapasite kaybının daha yüksek olduğu görülüyor.

Tesla Model 3 ise 150.000 kilometrede yaklaşık %88,9 medyan değere düşüyor.

Auto Express de Tesla'nın kendi uzun dönemli batarya verileriyle AVILOO sonuçlarının doğrudan aynı metodolojiyle karşılaştırılamayacağını belirtiyor; Tesla ayrıca batarya kapasitesinde ilk kullanım döneminde daha hızlı bir düşüş görülebileceğini ve sonrasında eğrinin yataylaşabildiğini söylüyor.

Volkswagen ID.4'te Sonuç %90,8

Türkiye'de satılan bir diğer önemli elektrikli otomobil Volkswagen ID.4.

50.000 kilometrede yaklaşık %95,2 olan medyan batarya sağlığı, 150.000 kilometrede:

%90,8

seviyesinde.

Dolayısıyla ID.4'te de 150 bin kilometrenin sonunda kullanılabilir kapasitenin yaklaşık onda dokuzu korunmuş durumda.

Fakat burada araştırmanın çok daha önemli başka bir bulgusu ortaya çıkıyor.

Aynı Model, Aynı Kilometre Ama Batarya Sağlığı Farklı

İkinci el elektrikli otomobil satın alacaklar açısından çalışmanın belki de en önemli sonucu bu.

Aynı marka ve modelde, benzer kilometredeki iki otomobilin batarya sağlığı birbirinden ciddi biçimde farklı olabiliyor.

Volkswagen ID.4 örneklerinde yüksek kilometrelerde 11-14 puana varan SoH farklılıkları görülebildi. Nissan Leaf'te de oldukça geniş bir dağılım ortaya çıktı.

Örneğin aynı modelden iki otomobil düşünelim:

Araç A: 100.000 km – %94 SoH
Araç B: 100.000 km – %83 SoH

İkisinin kilometresi aynı olmasına rağmen bataryalarının gerçek durumu tamamen farklı olabilir.

AVILOO CEO'su Marcus Berger'in araştırmadan çıkardığı temel sonuç da bu: kilometre tek başına bataryanın gerçek durumunu göstermiyor.

Peki Bu Fark Neden Oluşuyor?

Batarya ömrünü yalnızca kilometre belirlemiyor.

Şarj alışkanlığı, otomobilin kullanıldığı iklim, bataryanın uzun süre çok yüksek veya çok düşük şarj seviyesinde bırakılması, hızlı şarj kullanım biçimi, hücre kimyası, batarya kapasitesi ve termal yönetim gibi birçok faktör bataryanın yaşlanmasını etkileyebiliyor.

Çalışmada özellikle küçük bataryalı bazı otomobillerin daha yüksek kapasite kaybı gösterdiği görülüyor.

Bunun olası nedenlerinden biri küçük bataryanın aynı kilometreyi yapmak için daha fazla şarj-deşarj döngüsünden geçmesi. AVILOO verilerinde Nissan Leaf ve Renault Zoe bu eğilime örnek gösteriliyor.

Nissan Leaf Neden Daha Fazla Kapasite Kaybediyor?

Araştırmanın alt sıralarında Nissan Leaf ZE1 bulunuyor.

Leaf'in özellikle 40 kWh bataryalı versiyonları küçük batarya kapasitesi ve batarya termal yönetim yapısıyla diğer bazı modern elektriklilerden farklı.

AVILOO'nun çalışması Leaf örneklerinde aynı kilometrede bile batarya sağlığının geniş bir aralıkta değişebildiğini gösteriyor.

Örneğin 50.000 kilometrede incelenen Leaf'lerde yaklaşık %85,4 ile %95,3 arasında SoH değerleri görüldü.

Bu yaklaşık 10 puanlık fark ikinci el otomobil satın alırken çok ciddi.

150 Bin Km Elektrikli Otomobil İçin Fazla mı?

Çalışmaya göre genel cevap:

Hayır.

20 modelin 16'sında 150.000 kilometrede medyan batarya sağlığı hâlâ %90 veya üzerinde.

Kalan dört modelde ise medyan değerler yaklaşık %85-90 bandında bulunuyor.

Üstelik 150.000 kilometre, birçok elektrikli otomobil üreticisinin batarya garanti sınırına oldukça yakın.

Elektrikli otomobillerde yaygın batarya garantisi yaklaşık 8 yıl/160.000 km ve çoğu üretici garanti kapsamında belirli bir minimum kapasite eşiği uyguluyor.

Çalışmadaki medyan değerlerin bu eşiklerin oldukça üzerinde kalması dikkat çekici.

“150 Bin Km'de Batarya Değişir” Düşüncesi Doğru Değil

Araştırma elektrikli otomobillerle ilgili en yaygın yanlış inanışlardan birine de cevap veriyor.

150.000 kilometreye ulaşmak, otomobilin bataryasının değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

Örneğin başlangıçta gerçek kullanımda 450 km gidebilen bir otomobilin bataryası %90 SoH seviyesindeyse, diğer koşullar aynı kaldığında teorik olarak kullanılabilir enerji kapasitesinin yaklaşık onda birini kaybetmiş demektir.

Bu “batarya öldü” anlamına gelmez.

Batarya hâlâ otomobilin normal kullanımına devam edebilir.

İkinci El Elektrikli Alırken Kilometreden Önce Buna Bakın

İşte araştırmanın Türkiye açısından en değerli kısmı burada.

İkinci el içten yanmalı otomobilde:

kilometre + servis geçmişi + motor durumu

çok önemliyken elektrikli otomobilde bunların yanına mutlaka:

Batarya State of Health (SoH)

eklenmeli.

Hatta elektrikli otomobilde iki araç arasında seçim yaparken SoH değeri kilometreden daha açıklayıcı olabilir.

Örneğin düzgün kullanılmış ve bataryası iyi korunmuş 100.000 kilometredeki bir otomobil, kötü şarj alışkanlıklarıyla kullanılmış 60.000 kilometredeki aynı modelden daha sağlıklı bir bataryaya sahip olabilir.

AVILOO'nun 500.000'den fazla teste dayanan çalışmasının temel mesajı tam olarak bu.

İkinci El Elektrikli Otomobil Alırken Neleri Kontrol Etmeli?

Özellikle ikinci el elektrikli otomobil satın alırken yalnızca gösterge ekranındaki tahmini menzile bakılmamalı.

Bağımsız SoH testi, batarya hücreleri arasındaki dengesizlik, hata kayıtları, şarj performansı, batarya garantisinin devam edip etmediği ve mümkünse aracın hızlı şarj geçmişi kontrol edilmeli.

Gösterge ekranında görünen “450 km menzil” değeri tek başına batarya sağlığını kanıtlamaz. Hava sıcaklığı, önceki kullanım ve tüketim ortalaması bu rakamı ciddi biçimde değiştirebilir.

500 Bin Testin Verdiği En Önemli Sonuç

Araştırmaya sadece “Mercedes birinci, Hyundai ikinci, BMW üçüncü” şeklinde bakmak eksik olur.

Asıl önemli sonuç şu:

Elektrikli otomobil bataryaları genel olarak korkulduğu kadar hızlı eskimiyor.

150.000 kilometrede bile incelenen modellerin büyük bölümünde medyan kullanılabilir kapasite yaklaşık yüzde 90 veya üzerinde kalıyor.

Fakat ikinci sonuç daha da önemli:

Her otomobilin bataryası aynı şekilde yaşlanmıyor.

Aynı modelde ve aynı kilometrede iki otomobil arasında bile ciddi fark bulunabiliyor.

Bu nedenle ikinci el elektrikli otomobil pazarında gelecekte ekspertizin en önemli bölümlerinden biri büyük ihtimalle motor değil, batarya sağlık raporu olacak.