Gişeler Motosikleti Neden 1. Sınıf Görüyor? HGS’de Fazla Para mı Kesiliyor?

Motosiklet kullanıcılarının HGS geçişlerinde karşılaşabildiği ilginç bir durum yeniden tartışma konusu: Motosiklet gişeden geçerken ekranda neden “1. sınıf araç” olarak görünebiliyor?

İlk bakışta basit bir ekran veya sensör hatası gibi görünebilir. Ancak motosiklet ile otomobil arasında geçiş ücretleri farklı olduğu için konu sürücünün cebini doğrudan ilgilendiriyor.

Peki motosiklet gerçekten 1. sınıf olarak mı ücretlendiriliyor? Gişedeki sensör motosikleti otomobil sanabilir mi? Yoksa HGS hesabı sonradan doğru sınıfa göre mi düzeltiliyor?

Resmî kurallara baktığımızda cevap oldukça net.

Motosiklet HGS'de 1. sınıf değil, 6. sınıf

Karayolları Genel Müdürlüğü ve PTT'nin HGS araç sınıflandırmasına göre Türkiye'deki ücretli otoyol ve köprülerde araçlar 6 ayrı sınıfa ayrılıyor.

1. sınıf, dingil mesafesi 3,20 metrenin altında bulunan otomobil, kamyonet, minibüs gibi araçları kapsarken 6. sınıf doğrudan motosikletler için ayrılmış durumda. 

Dolayısıyla HGS hesabı ve plaka motosiklete ait olmasına rağmen nihai geçiş kaydında aracın 1. sınıf olarak ücretlendirilmesi normal kabul edilemez.

KGM'nin açıklaması daha da önemli:

Motosikletler 6. sınıf HGS abonesi olabiliyor ve 24 Ekim 2015'ten beri otoyol ve Boğaz köprülerinde 1. sınıf araç ücretinin yarısı kadar ücretle geçebiliyor.

Yani ekranda “1. sınıf” yazmasıyla hesaptan gerçekten 1. sınıf ücretinin çekilmesi aynı şey değil.

Peki gişe motosikleti neden 1. sınıf görebilir?

Burada iki farklı sistem birbirinden ayrılmalı.

Birincisi gişedeki araç algılama/sınıflandırma sistemi, ikincisi ise HGS hesabına ve plakaya bağlı nihai ücretlendirme kaydı.

Gişelerde araçların fiziksel özelliklerinin algılanması için elektronik sınıflandırma sistemleri kullanılıyor. PTT'nin HGS açıklamalarında da “Akıllı Sınıflandırma” sisteminden söz ediliyor; sistem örneğin ağır vasıtalarda yere temas eden dingil sayısına göre tahsil edilecek sınıfı değiştirebiliyor.

Dolayısıyla motosiklet geçişinde ilk algılama ile HGS/plaka kaydının eşleştirilmesi arasında farklılık oluşması teknik olarak mümkün.

Ancak belirli bir gişedeki “1. sınıf” görüntüsünün sensör arızasından kaynaklandığını, sistem kayıtlarını görmeden kesin söyleyemeyiz.

Önemli olan ekrandaki yazı değil, HGS hesabına yansıyan gerçek tahsilat.

“Kandırmaca” demek için kanıt yok

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Motosikletin ekranda 1. sınıf görünmesi üzerine doğrudan “motosikletçilerden bilerek fazla para alınıyor” sonucuna varmak için elimizde yeterli kanıt bulunmuyor.

KGM'nin resmî tarifesi zaten motosikleti açıkça 6. sınıf olarak tanımlıyor.

Bu nedenle önce şu kontrol edilmeli:

Geçiş ekranında mı 1. sınıf yazdı, yoksa HGS hesabından gerçekten 1. sınıf ücreti mi kesildi?

İkincisi gerçekleşmişse durum çok daha önemli.

HGS hesabınızı mutlaka kontrol edin

Motosikletle ücretli köprü veya otoyoldan geçen sürücüler HGS geçiş hareketlerine bakarak:

geçiş tarihi → kullanılan yol/köprü → araç sınıfı → tahsil edilen ücret

bilgilerini kontrol etmeli.

PTT'nin resmi HGS sistemi üzerinden geçiş ve ihlal sorgulaması yapılabiliyor. HGS geçiş ve ihlal sorgulama

Örneğin motosikletiniz 6. sınıf HGS'ye kayıtlı olduğu halde geçiş hareketinde 1. sınıf ücretinin tamamının tahsil edildiğini görüyorsanız bunu normal kabul etmeyin.

Yanlış ücret alındıysa itiraz edilebilir

KGM'nin açıklamasına göre HGS geçişleriyle ilgili düzeltme, inceleme ve itiraz işlemleri yapılabiliyor.

HGS sorunları için KGM'nin verdiği iletişim kanalları arasında 0 850 460 60 60 HGS Çağrı Merkezi ile HGS destek e-posta adresleri bulunuyor.

İtiraz sırasında geçiş tarihi, plaka, HGS hesap bilgisi ve mümkünse geçiş hareketinin ekran görüntüsünün saklanması işi kolaylaştıracaktır.

Asıl soru: Bu olay kaç motosikletçide yaşanıyor?

Burada haberin daha büyük tarafı ortaya çıkıyor.

Tek bir motosikletin gişede 1. sınıf görünmesi tekil bir algılama problemi olabilir.

Fakat farklı motosiklet kullanıcıları aynı gişede veya aynı işletmede 6. sınıf olması gereken motosikletlerinden düzenli biçimde 1. sınıf ücreti çekildiğini gösterirse, artık sistematik bir sınıflandırma/ücretlendirme problemi araştırılması gerekir.

Bu nedenle motosiklet kullanıcılarının yalnızca gişe ekranına değil, geçişten sonra HGS hareketlerine ve kesilen tutara bakması önemli.

Sonuç: Sensör hatası mı, kandırmaca mı?

Şimdilik elimizdeki bilgilerle “kandırmaca” demek doğru değil.

Fakat resmî mevzuat konusunda tartışılacak bir nokta da yok:

Motosiklet HGS sisteminde 6. sınıf araçtır.

KGM'nin mevcut açıklamasına göre motosikletler otoyol ve Boğaz köprülerinde 1. sınıf araç ücretinin yarısı üzerinden geçiş yapabiliyor.

Dolayısıyla gişede motosikletin “1. sınıf” görünmesi tek başına fazla para alındığını kanıtlamaz. Fakat HGS hesabından gerçekten 1. sınıf ücretinin tamamı çekilmişse sürücünün itiraz etmesi gerekir.